Ngày 21 tháng 10 năm 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng, với tư cách đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng, phát biểu tại tổ của Quốc hội Việt Nam rằng việc sửa Luật Dược (Law No. 105/2016/QH13, sửa đổi bởi Law No. 44/2024/QH15) và Luật Khám bệnh, chữa bệnh (Law No. 102/2023/QH15) phải buộc công khai, minh bạch giá thuốc và trang thiết bị y tế. Sáng cùng ngày, các tổ thảo luận dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế, theo Báo Điện tử Chính phủ.
Chủ sở hữu giấy đăng ký lưu hành thuốc biệt dược nước ngoài bán vào Việt Nam, nhà sản xuất và nhà nhập khẩu trang thiết bị y tế cung cấp cho bệnh viện công, doanh nghiệp nhập khẩu thuốc và thiết bị nằm trong chuỗi trung gian, cùng nhà sản xuất trong nước vẫn phải nhập nguyên liệu hoặc thiết bị thành phẩm, phải rà soát hợp đồng cung ứng qua trung gian và hồ sơ giá tại bệnh viện công để phần đội giá có thể được công khai theo các điều khoản minh bạch mà Chính phủ đề nghị Quốc hội đưa vào Luật Dược và Luật Khám bệnh, chữa bệnh. Chưa có ngày tuân thủ nào được ấn định. Bệnh viện công và Quỹ Bảo hiểm y tế sẽ tiếp tục thanh toán phần đội giá trung gian mà Thủ tướng gọi là phi lý cho đến khi các điều khoản minh bạch và mua sắm đó có hiệu lực.
Thủ tướng đề nghị đại biểu viết những điều khoản nào?
Chính phủ đề nghị, khi sửa Luật Dược và Luật Khám bệnh, chữa bệnh, các điều khoản về trang thiết bị y tế phải bắt buộc công khai, minh bạch, rồi xử lý triệt để vấn đề này trong luật, nghị định và thông tư hướng dẫn. Thủ tướng nêu thực trạng các hãng thuốc không tiếp cận thị trường trực tiếp mà phải qua doanh nghiệp trung gian. Ông nhắc vụ án liên quan Công ty cổ phần Đầu tư y tế Việt Mỹ: lập nhiều công ty ở nước ngoài rồi mua bán lòng vòng, đến khi hàng về doanh nghiệp nhập khẩu của Việt Nam thì giá đã bị đội lên rất nhiều, kèm tình trạng trốn thuế.
Sản xuất trong nước, theo ông, mới đáp ứng một phần nhỏ nhu cầu. Nhiều trang thiết bị và thuốc, nhất là thuốc biệt dược, vẫn phải nhập khẩu, và sản xuất trong nước cũng phải nhập nguyên liệu. Doanh nghiệp được có lợi nhuận, nhưng chỉ ở mức hợp lý. Thuốc và trang thiết bị phục vụ khám chữa bệnh trong lúc người bệnh còn khó khăn, nên Nhà nước phải kiểm soát để người bệnh, bệnh viện công và Quỹ Bảo hiểm y tế được mức giá phù hợp khả năng chi trả. Bệnh viện tư, ông nói, mua được giá phù hợp. Bệnh viện công thì không. Ông so sánh với xăng dầu và điện: cắt bớt khâu trung gian, không để cơ chế thị trường tự điều chỉnh toàn bộ.
| Kênh Thủ tướng mô tả | Việc ông đề nghị Bộ Y tế và đại biểu nghiên cứu |
|---|---|
| Mặt hàng đại trà | Mua sắm, đấu thầu tập trung |
| Mặt hàng chuyên biệt | Bệnh viện trực tiếp đàm phán và mua, trong một khuôn khổ nhất định |
| Tiếp cận nhà sản xuất | Bộ Y tế hoặc chuyên gia của Bộ mời hãng sản xuất đến đàm phán, thay cho chuỗi trung gian |
Ai phải chuẩn bị khi dự thảo vẫn đang thảo luận tại tổ?
Doanh nghiệp bị tác động là những đơn vị có hóa đơn đi vào bệnh viện công Việt Nam hoặc vào khoản Quỹ Bảo hiểm y tế thanh toán sau đó: chủ sở hữu giấy đăng ký lưu hành thuốc biệt dược nước ngoài, nhà sản xuất và nhà nhập khẩu thiết bị, doanh nghiệp nhập khẩu trung gian trong nước, và nhà sản xuất trong nước vẫn nhập nguyên liệu hoặc thiết bị thành phẩm. Thủ tướng đề nghị đại biểu, nhất là đại biểu công tác trong y tế và tại bệnh viện, nghiên cứu kỹ và góp ý trực tiếp vào điều khoản dự thảo cũng như nghị định, thông tư kèm theo.
Phát biểu không nêu ngưỡng doanh thu, danh mục mặt hàng hay trường hợp miễn. Dự thảo này cũng không phải Luật trang thiết bị y tế riêng. Thiết bị vẫn theo Nghị định 98/2021/NĐ-CP cho đến khi một đạo luật sau được trình Quốc hội. Việc nghiên cứu luật riêng đó không phải văn bản đang thảo luận ngày 21 tháng 10 năm 2026. Về đàm phán hiệp định thương mại, Thủ tướng nói Việt Nam kiên quyết không để các hãng dược và thiết bị y tế nước ngoài bắt tay kiểm soát thị trường trong nước. Hợp đồng xây trên giả định ngược lại cần được đọc theo định hướng chính trị này, chưa phải theo một điều đã được biểu quyết.
Doanh nghiệp chuẩn bị gì khi chưa có ngày áp dụng?
Không điều nào của dự thảo được đọc tại tổ, và không có ngày có hiệu lực. Việc chuẩn bị khớp với phát biểu là một hồ sơ doanh nghiệp đưa ra được nếu điều khoản công khai được viết vào luật.
- Lập sơ đồ từng khâu trung gian giữa nhà sản xuất và doanh nghiệp nhập khẩu Việt Nam, kể cả công ty lập ở nước ngoài.
- Lấy hồ sơ giá tại bệnh viện công của các mặt hàng đó và đặt cạnh giá khi hàng nhập vào Việt Nam.
- Tách dòng đại trà có thể chuyển sang đấu thầu tập trung khỏi dòng chuyên biệt có thể đàm phán trực tiếp với bệnh viện.
- Đánh dấu hợp đồng mà phần đội giá sẽ phải chỉ ra nếu hai luật yêu cầu công khai giá thuốc và thiết bị.
Giám sát liên tục theo từng quốc gia là cách một văn bản thảo luận tại tổ được ghi nhận vào sáng cổng thông tin Chính phủ đăng tải.
Điều gì tiếp diễn nếu các điều khoản đó không được thông qua?
Cho đến khi Quốc hội biểu quyết luật, Chủ tịch nước ban hành và văn bản đăng Công báo, Luật Dược và Luật Khám bệnh, chữa bệnh giữ nguyên, trang thiết bị y tế vẫn theo Nghị định 98/2021/NĐ-CP. Phát biểu này không đặt mức phạt, không đặt nghĩa vụ kê khai mới và không đặt ngày áp dụng. Chi phí Thủ tướng nêu là chi phí đang tiếp diễn: chi phí khám chữa bệnh và sử dụng trang thiết bị bị đội giá, người bệnh chịu thêm và khó tiếp cận thuốc, dịch vụ hơn, ngân sách nhà nước và Quỹ Bảo hiểm y tế tiếp tục thanh toán các khoản ông gọi là phi lý.
Kiểm tra hóa đơn bán vào Việt Nam có đi qua trung gian trước khi tới bệnh viện công hay không, tập hợp hồ sơ giá của các tài khoản đó, và báo cáo bộ phận thị trường cùng nhà nhập khẩu tại chỗ trước kỳ đọc tiếp theo của dự thảo. Obsidian giữ các văn bản của kỳ họp trong một nguồn theo quốc gia để điều khoản kế tiếp không bị bỏ sót.
