Prezydent RP podpisał 25 września 2026 r. kompleksową nowelizację ustawy Prawo o adwokaturze, kończąc reformę, która przeszła przez Sejm 17 lipca 2026 r. Nowelizacja wprowadza nowy dział przepisów karnych chroniących tytuł zawodowy adwokata, godło i strój urzędowy oraz ogranicza krąg podmiotów uprawnionych do gromadzenia i publikowania danych z rejestru adwokatów.
Ustawa wchodzi w życie po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, który w momencie komunikatu Naczelnej Rady Adwokackiej z 25 września 2026 r. nie był jeszcze opublikowany; przepisy z późniejszymi terminami wejścia w życie stosuje się według własnego harmonogramu. Reforma cyfryzuje również samorząd adwokacki, usprawnia postępowania dyscyplinarne i upraszcza dostęp do zawodu.
Co wprowadzają artykuły 95o i 95p?
Nowelizacja dodaje nowy dział VIIIa przepisów karnych chroniących zawód adwokata. Artykuł 95o przewiduje odpowiedzialność za nieuprawnione posługiwanie się tytułem zawodowym "adwokat", oznaczanie działalności jako "kancelaria adwokacka" lub "kancelaria adwokatów" oraz za posługiwanie się godłem Adwokatury lub strojem urzędowym adwokata. Taka sama odpowiedzialność obejmuje osobę działającą w imieniu lub interesie innego podmiotu.
Artykuł 95p dotyczy nieuprawnionego gromadzenia i publicznego udostępniania wszystkich albo niektórych informacji z art. 49 ust. 2 i 3 oraz prowadzenia rejestru lub innych zestawień obejmujących takie dane, bez zgody właściwej okręgowej rady adwokackiej albo NRA. Artykuł 95q potwierdza, że orzekanie w tych sprawach odbywa się w trybie Kodeksu postępowania karnego.
Odpowiedzialność za oba te czyny to grzywna od 5 000 do 200 000 zł, kara ograniczenia wolności albo obie kary łącznie. To uderza bezpośrednio w platformy legal-tech i internetowe katalogi prawników agregujące dane rejestru adwokatów oraz w podmioty oferujące usługi prawne pod oznaczeniem adwokat lub kancelaria adwokacka bez uprawnień samorządowych.
Kto musi działać i do kiedy?
14-dniowa vacatio legis liczy się od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, a nie od daty podpisu prezydenta. Dopóki tekst nie zostanie opublikowany w Dzienniku Ustaw, dokładny termin wejścia w życie nie jest ustalony; zespoły compliance powinny potraktować podpis jako sygnał do przygotowań i wpisać sobie publikację w Dzienniku Ustaw jako moment uruchomienia 14-dniowego odliczania.
Dwie grupy ponoszą największe ryzyko. Po pierwsze, internetowe katalogi i usługi legal-tech, które zbierają, publikują lub kompilują dane rejestru adwokatów bez zgody samorządu, muszą uzyskać tę zgodę lub zaniechać działalności przed wejściem ustawy w życie. Po drugie, każdy podmiot posługujący się tytułem adwokat, oznaczeniem kancelaria adwokacka, godłem lub strojem urzędowym musi zweryfikować uprawnienia lub zaprzestać ich używania. Adwokaci wpisani na listę są beneficjentami ochrony, a nie adresatami obowiązku.
| Etap | Data | Skutek |
|---|---|---|
| Uchwalenie przez Sejm | 17 lipca 2026 r. | Izba niższa uchwala nowelizację |
| Podpis Prezydenta RP | 25 września 2026 r. | Prezydent podpisuje i zarządza ogłoszenie; ustawa nie weszła jeszcze w życie |
| Publikacja w Dzienniku Ustaw | Oczekuje | Rozpoczyna 14-dniową vacatio legis |
| Wejście w życie (domyślne) | 14 dni po ogłoszeniu | Stosowanie art. 95o i 95p; pozostałe przepisy według własnych terminów |
Co jeszcze zmienia się dla adwokatury?
Reforma wykracza daleko poza przepisy karne. Adwokaci zyskują ochronę zbliżoną do funkcjonariuszy publicznych, a definicja zawodu zostaje doprecyzowana: obejmuje nie tylko udzielanie porad prawnych i reprezentację przed sądami, lecz także występowanie jako pełnomocnik lub obrońca przed trybunałami i organami władzy publicznej oraz sporządzanie dokumentów prawnych, umów, regulaminów i statutów.
Samorząd adwokacki jest cyfryzowany: zgodnie z nowym art. 10 ust. 2 czynności organów Adwokatury i izb adwokackich mogą być dokumentowane elektronicznie i opatrywane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, a NRA zyskuje prawo do określania zasad funkcjonowania systemów teleinformatycznych samorządu. Postępowania dyscyplinarne są upraszczane, procedura wpisu na listę adwokatów zostaje usprawniona, a komisje przeprowadzające egzaminy na aplikację będą działać we wszystkich izbach, także w mniejszych miastach. Ustawa porządkuje również źródła finansowania samorządu, procedury niezdolności do wykonywania zawodu oraz nadaje adwokaturze uprawnienia organizacji społecznej w postępowaniach karnych i cywilnych.
Zapisz sie na bezplatny newsletter
Sprawdź, czy Twoja platforma agreguje dane rejestru adwokatów z art. 49 ust. 2 i 3, albo czy w komunikacji marketingowej używasz oznaczenia adwokat lub kancelaria adwokacka; uzyskaj zgodę samorządu lub zaniechaj przed rozpoczęciem 14-dniowego odliczania oraz poinformuj zespoły legal-tech, marketingu i compliance o nowej odpowiedzialności karnej. Obsidian sygnalizuje zmiany w regulacji zawodu adwokata w momencie publikacji w Dzienniku Ustaw, dzięki czemu polscy operatorzy sektora prawnego mogą działać w trakcie vacatio legis, a nie po niej.
